Ramadan en het lichaam: wat zegt recent onderzoek écht?
Ramadan en het lichaam: wat zegt recent onderzoek écht?
Ramadan is voor moslims wereldwijd een maand van bezinning, maar het vasten heeft ook duidelijke lichamelijke en psychologische effecten. Nieuwe onderzoeken geven een steeds vollediger beeld van wat er in het lichaam gebeurt tijdens vasten, zowel de voordelen als de aandachtspunten.
Uit een brede systematische review van twintig studies blijkt dat vasten tijdens Ramadan bij veel deelnemers leidt tot minder gevoelens van depressie, angst en stress, en tot een algemeen betere psychologische balans. Meer dan twee derde van de onderzochte publicaties rapporteerde mentale gezondheidsvoordelen. Wel werd in een groot deel van de studies gemeld dat de slaapkwaliteit achteruitgaat, vooral door kortere nachten en verstoring van het slaapritme.
Deze combinatie, mentale winst, maar slechtere slaap, maakt duidelijk dat het lichaam zich tijdens Ramadan aanpast, met zowel positieve als minder gunstige kanten.
Tijdens de vastenuren schakelt het lichaam over op alternatieve energiebronnen. Omdat er geen voedsel binnenkomt, wordt opgeslagen vet een belangrijker brandstof. Volgens internationale medische organisaties kan deze verschuiving helpen om insulinegevoeligheid te verbeteren, cholesterol te verlagen en ontstekingsprocessen te verminderen, mits de maaltijden rond zonsopkomst en zonsondergang verstandig zijn samengesteld.
Een afzonderlijke studie onder studenten laat bovendien zien dat Ramadan vaak leidt tot verbeteringen in gewicht, BMI, tailleomvang en visceraal vet, allemaal tekenen dat het lichaam tijdelijk in een gunstige metabole stand komt.
De keerzijde van het vasten is dat veel mensen minder en onregelmatiger slapen, wat energieverlies of concentratieproblemen kan geven. Gezondheidsinstanties raden daarom aan om cafeïne en zout te beperken, en om water gedurende de avond gespreid te drinken in plaats van grote hoeveelheden in korte tijd. Zo blijft de vochtbalans stabieler.
Daarnaast wordt aangeraden om lichte tot matige beweging te plannen, bij voorkeur twee uur na iftar of ruim vóór het ochtendmaal, omdat intensieve training tijdens de vastenperiode het risico op uitdroging kan vergroten.
Artsen en voedingsinstanties adviseren tijdens Ramadan een eenvoudige structuur:
- Sehri (ochtendmaaltijd): langzame koolhydraten (zoals volkoren granen), eiwitten (yoghurt, ei) en fruit voor vezels en hydratatie.
- Iftar: beginnen met dadels en water om de bloedsuikerspiegel geleidelijk te herstellen, daarna een lichte maaltijd voor je aan een hoofdgerecht begint.
- Tussen iftar en sehri: 8–12 glazen water, verspreid over de avond.
Deze aanpak helpt om energie, mentale focus en lichamelijke balans te behouden tijdens de vastenperiode.
Nieuw onderzoek bevestigt dat Ramadan een bijzondere vorm van intermitterend vasten is die het lichaam tijdelijk in een andere stand zet. De maand kan duidelijk bijdragen aan mentale balans, metabole gezondheid en gewichtsregulatie, zolang slaap, hydratatie en maaltijdkeuzes zorgvuldig worden bewaakt. Ramadan is daarmee niet alleen een spirituele periode, maar óók een interessante gezondheidsperiode waarin het lichaam zich op unieke wijze herstelt en aanpast.
Bron:
