Wat kunnen we leren van 100-jarigen?

Zodra iemand de leeftijd van 100 bereikt, willen we weten wat het geheim is.

Mensen zijn altijd gefascineerd door honderdjarigen. Wat eten ze? Gebruiken ze een speciaal voedingsmiddel? Drinken ze elke dag een glas rode wijn? Of juist helemaal niet?

Honderd jaar geleden aten we heel anders

Wie vandaag 100 jaar oud is, groeide op in een totaal andere voedingsomgeving dan wij nu kennen. De meeste huidige honderdjarigen brachten hun jeugd door in de jaren twintig, dertig en veertig van de vorige eeuw.

Fastfood bestond nauwelijks, frisdrank was geen dagelijkse gewoonte en sterk bewerkte producten waren veel minder beschikbaar. Het voedingspatroon bestond vaak uit brood, aardappelen, groenten, peulvruchten en seizoensproducten.

Toch zou het te simpel zijn om te concluderen dat dát de reden is waarom deze mensen zo oud zijn geworden. Er waren vroeger namelijk ook voedingsproblemen, tekorten en leefgewoontes die we tegenwoordig juist afraden.

Er bestaat geen wondermiddel

Wanneer onderzoekers kijken naar mensen die gezond oud worden, zien ze steeds hetzelfde patroon terug: niet één specifieke gewoonte springt eruit. Sommige honderdjarigen eten hun hele leven veel groenten. Anderen genieten regelmatig van gebak. Sommige drinken dagelijks koffie, anderen juist niet. Er zijn zelfs honderdjarigen die vroeger rookten, hoewel we weten dat roken de gezondheid schaadt.

Dat maakt één ding duidelijk: gezond oud worden laat zich niet terugbrengen tot één voedingsmiddel, supplement of dieet.

Het gaat om het totaalplaatje

Wat wel opvalt, is dat veel honderdjarigen jarenlang een aantal gezonde gewoontes combineren. Ze bewegen vaak regelmatig. Niet per se door intensief te sporten, maar door wandelen, fietsen, tuinieren of actief bezig te blijven. Daarnaast onderhouden ze sociale contacten, hebben ze vaak een gevoel van zingeving en blijven ze betrokken bij hun omgeving. Ook voeding speelt daarin een rol. Maar voeding werkt nooit op zichzelf.

Waarom we soms naar de verkeerde dingen zoeken

Het zou natuurlijk prettig zijn als gezond ouder worden afhankelijk was van één simpele truc. Een bepaald superfood, supplement of geheime gewoonte klinkt aantrekkelijk. De werkelijkheid is minder spectaculair. De grootste gezondheidswinst zit meestal in gewone dagelijkse keuzes die je jarenlang volhoudt. Niet in wat je één keer doet, maar in wat je honderd of duizend keer herhaalt. Daarom kijken onderzoekers tegenwoordig steeds vaker naar leefstijl als geheel in plaats van naar afzonderlijke voedingsmiddelen.

Wat kunnen we hiervan meenemen?

Misschien wel de belangrijkste les van honderdjarigen is dat perfectie niet nodig is. Niemand eet altijd gezond en niemand leeft volledig volgens de boekjes. Gezond ouder worden lijkt vooral het resultaat van een combinatie van factoren: voldoende bewegen, gezond eten, sociale contacten onderhouden, goed omgaan met stress en actief blijven in het dagelijks leven.

Oftewel: het geheim van honderdjarigen zit waarschijnlijk niet in wat er precies op hun bord lag, maar in het totaalplaatje van gewoontes die ze hun hele leven hebben volgehouden.